naKole

MJ JEST TEN KAWAEK DROGI

  1. WYCIECZKI
  2. LATA
  3. LISTA TRAS
  4. CYKLE Z BICYKLEM
  5. KONTAKT
  6. DOBRE STRONY ROWERU

21 STYCZNIA 2016

KASZUBY

KADE POKOLENIE ODEJDZIE W CIE

Wybraem si w rejon, ktry, jak dotd, pozostawa poza moimi zainteresowaniami. Nie wiem dlaczego Lbork wydawa mi si bardzo odlegy, mimo, e jest dokadnie tak samo odlegy od Gdaska, jak Elblg, z ktrego startowaem niejednokrotnie.

Krtkie wirtualne rozeznanie uwiadomio mi, e na pnocy czeka mnie wcale nie mniej interesujcych obiektw, co w preferowanych dotd kierunkach: poudniowym i wschodnim. Obiektw wiadczcych o yciu, pracy i mierci kilku poprzednich pokole. Pokole, ktre mimo, e odeszy w cie, kontaktuj si z nami poprzez puste okna niszczejcych budynkw, nieruchome migi wiatrakw i zacierajce si napisy kamieni nagrobnych.

 INFORMACJE 
  • Uczestnicy: tylko ja, nie liczc tubylcw-cyklistw;
  • Dystans: 120 km;
  • Trasa: Lbork - Nowa Wie Lborska - Krpa Kaszubska - Ldzichowo - Kopaniewo - Zdrzewno - Maszewko - Wojciechowo - Zwartowo - Borkwko - Borkowo Lborskie - Przebendowo - elazno - Choczewo - Lublewko - Suchowo - Wierzchucino - Dmuchowo - Ujcie Pianicy - Dbki - Odargowo - Krokowa - Minkowice - Sawoszyno - Sulicice - Kanino - Starzyno - Werblinia - Zdrada - Poczyno - Celbowo - Sawutwko - Widlino - Reda;
  • Mapa:

Nikogo nie zapraszam na t wdrwk. Kilka osb wprawdzie powiadamiam, ale stoj im na przeszkodzie takie „drobiazgi”, jak praca, choroba, czy temperatura za oknem. No c. ycz „aby do weekendu”, zdrowia i trzymajcie si ciepo. Jad wita wiosn sam!

Gdy ruszam spod domu w kierunku dworca, kropi deszcz. Nie podoba mi si to, ale te si nie waham. Mam dzi parcie na jazd... Kiedy nie mam??? SKM-ka punktualnie o 0430 zabiera mnie z Gdaska i o 0615 dostarcza do Lborka. Gdzie w okolicy Boegopola [A moe Boepola? Czy tego Boga w rodku Pola powinno si odmienia?]. No, gdzie midzy nimi, w kadym razie, na wschodzie wybucha zza chmur snop wiata. Nie, to nie terroryci*, to nadzieja na kilka godzin adnego wiata. Wprawdzie meteo.pl nie daje nadziei, ale yr.no zapowiada do 10.00 soce i przez cay dzie ani kropli. I tego si trzymajmy!

Szczerze piszc na Lbork si nie przygotowaem. Tak to ju jest, e miasta, w ktrych zaczynam i kocz tras traktuj po macoszemu. Jak najszybciej z nich uciekam. Z tych pierwszych na wie, z tych drugich na dworzec. Wiedziaem, e chc wjecha na Gr Parkow oraz rzuci okiem na zamek, po czym sio na pnoc... aleee nieee. Okazao si, e Lbork zatrzyma mnie na dobr godzin, podczas ktrej nie prnowaem. Jednak moja przygoda z tym miastem zacza si od...

C. Natury si nie da oszuka, a trzymanie moczu przez kilka stacji dowodzi, nie tylko mocnego pcherza, ale rwnie silnego instynktu samozachowawczego. Kto korzysta z toalety z taborze SKM, ten wie o co chodzi. Dodam, e poza walorami uytkowymi przystanek zobrazowany powyszym zdjciem ma rwnie walory krajoznawcze - w tle jest przecie zamek krzyacki.

Co z t Gr Parkow? Ot ju z daleka wida spor wie bielc si na szczycie gry nazywanej do koca II Wojny wiatowej Gr Wilhelma. Ta wzniesiona w 1912 roku wiea bya jedn ze 173 znajdujcych si w Europie tak zwanych wie Bismarcka, wyraajcych niemieck dum narodow oraz sawicych Premiera Prus, a przede wszystkim kanclerza II Rzeszy, zwanego elaznym Kanclerzem. Z polskiego punktu widzenia nie by to fajny go. Nie dziwi wic fakt, e spord 40 wie zlokalizowanych na terenie dzisiejszej Polski do dzi zachowao si 17, z czego wikszo w trakcie rozpadu, jak ta w Srokowie lub po rozpadzie, jak ta na Lisiej Grze koo Jasnej opisana w relacji Tu, gdzie teraz jest ciernisko....

Gra Parkowa zaskoczya mnie podwjnie. Po pierwsze mylaem, e bd mia problem z wjechaniem na ni rowerem. Po drugie mylaem, e bd mia z niej widoki. Nie miaem jednego, ni drugiego. Ale wiea, penica w swej historii rol restauracji oraz cinieniowego zbiornika wody, a dzi czekajca na remont, ciekawa.

Zjedam ku miastu. Ogldam zamek krzyacki, eb stanowica jego fos oraz widoczny po lewej myn napdzany jej nurtem. eba chroni, eba ywi.

Zamek, wzniesiony w XIV wieku, a w pniejszych wiekach wielokrotnie zmieniajcy wacicieli i przebudowywany, niespecjalnie mnie zaskoczy i niespecjalnie zauroczy. Z pierwotnego gotyckiego zamku przetrwa do dzi jedynie wschodni szczyt [na powyszym zdjciu po prawej], cz piwnic, oraz myn [po lewej]. Dobrze zachowane / zrewitalizowane mury miejskie z basztami oraz wytyczona i opisana cieka turystyczna „ladami redniowiecza” zainteresoway mnie znacznie bardziej.

Okram stary Lbork po wewntrznej stronie murw, ogldajc najpierw baszt nr 24 i ssiadujc z ni baszt nr 25 zwan Bluszczow...

...a nastpnie charakterystyczn baszt Kwadratow...

...pilnowan przez kolorowego stranika.

Zgodnie z informacj na tablicy przy jednej z baszt mona dopatrzy si w ukadzie cegie obok siebie dwch wtkw: wendyjskiego i gotyckiego.

Wtek wendyjski.


Wtek gotycki.

Wewntrz piercienia redniowiecznych obwarowa Lborka zainteresoway mnie dwa obiekty. Pierwszy to neogotycki budynek Ratusza miejskiego.

Nawizujc do stylu ukadania cegy w murze, w cianach ratusza widzimy rzadko stosowany w Polsce wtek forteczny zwany te angielskim, w ktrym wida tylko gwki cegie.


Drug z odwiedzonych przez mnie budowli w obrbie Starego Lborka jest koci pw. w. Jakuba wzniesiony na przeomie XIV i XV wieku, jako budowla o charakterze obronnym.

Przy kociele zorganizowano Galeri Jakubw, na ktrej wity Jakub modli si za Kub Rozpruwacza, za plecami Jakuba Wejhera czai si James Bond, melodie Jamesa Morissona gwide Kuba, przyjaciel Tomka z wyspy Sodor, a Kubu Puchatek wykrada miodek chopu paszczynianemu - Jakubowi Szeli. Brakuje tylko braci Castro... oni s przecie niedocznym elementem Kuby.

Nie obejrzawszy z pewnoci wszystkich interesujcych zabytkw Lborka, ruszam na pnoc. Kawaek za Now Wsi Lborsk zjedam z umiarkowanie ruchliwej krajowej 214-tki na ciek rowerow i ni dojedam do miejscowoci Krpa Kaszubska. W poowie drogi zatrzymuje mnie widok dwch samolotw na poboczu. O ile mnie moja skpa wiedza na ten temat nie myli, s to An-2 i Mig-23.


W przypadku Miga zwracam uwag na system siownikw skadajcych podwozie tak, by miecio si w maym luku. Nigdy wczeniej nie widziaem takiego sprztu z tak bliska.

W Krpie Kaszubskiej zamierzam odwiedzi cmentarz ofiar Marszu mierci. Wjedam w may lasek po prawej za wsi i po chwili widz groby.

Tu po raz pierwszy dzi spotykam si z wyrytymi w kamieniu sowami z Ksigi Koheleta, ktre, jak si okae, towarzyszy mi bd przez ca wycieczk:

Pokolenie przychodzi
i pokolenie odchodzi,
a ziemia trwa po
wszystkie czasy.


Nie mog si nadziwi, e tak skromnie i waciwie bez adnej konkretnej informacji uczczono pami ofiar. Nie wiem jeszcze, e odwiedzone przez mnie wanie miejsce jest starszym cmentarzem ewangelickim. Ruszam dalej przez las. Kilkadziesit metrw dalej trafiam na waciwe miejsce pamici.

W tak zwanych obozach ewakuacyjnych w Krpie Kaszubskiej, Gsi, Dbrwce i Godtowie przetrzymywano w styczniu i lutym 1945 roku wieniw, ktrych uprzednio przygnano tu ponad 150 kilometrw z obozu hitlerowskiego Stutthof. Z obozu zlokalizowanego na uawach pod koniec stycznia 1945 roku wymaszerowao ponad 11 tysicy zgrupowanych w kolumny winiw. Po kilku do kilkunastu dni do ostatnich obozw ewakuacyjnych dotaro 7 tysicy osb. Z brakujcych 4 tysicy, poowa to udane ucieczki z trasy marszu i miejsc postojowych, a reszta to ofiary zmare z wycieczenia, godu i zimna. W sumie ponad dwa tysice ofiar zostao pochowanych na Cmentarzach Ofiar Marszu mierci na trasie marszu w Nawczu, Rybnie i Krpie Kaszubskiej, pozostae ofiary w zbiorowych mogiach w Pucku, Wejherowie, Luzinie, Strzepczu, ukowie, Niestpowie, Prgowie, Miszewku, Przodkowie, Pomieczynie, Strzepczu, ebnie, czycach, Ciechomiu, Kostkowie, Lborku oraz w innych, czsto nieznanych miejscach. Dane s oczywicie szacunkowe, gdy podczas ewakuacji nie prowadzono ewidencji zmarych, a wymarszowi ze Stutthofu towarzyszy niemay baagan zwizany z popiechem i strachem [okupanta] przed napierajc od wschodu Armi Radzieck. To skutkowao na przykad niezachowaniem planowanej liczebnoci kolumn, czy wanie brakiem jakiejkolwiek ewidencji. Myl, e z drugiej strony to wszystko rwnie uatwio skuteczne ucieczki.

Na cmentarzu, ktry odwiedzam, spoczo okoo 800 winiw rnej narodowoci i wyznania.


Zamiast cofa si do asfaltu, jad lenym duktem w kierunku nastpnej interesujcej mnie wsi - Ldzichowa, gdzie zamierzam obejrze paac, ktrego widok jednak mocno mnie zawodzi.

To co w nim w miar interesujce, to wieyczka z hemem.

Ruszam brukowan drog do Kopaniewa. Po chwili, majc do bruku, przeprawiam si na traktorowy lad w polu i nim jad dalej.

Przeprawa przez pas kolczastych chaszczy kosztuje mnie kilka zadrapa, ale za to ogldam z bliska kilka niezasiedlonych jeszcze gniazd.

Tu po wjechaniu w Kopaniewie na asfalt, opuszczam go pakujc si w jeszcze dziksze bezdroe. Co mnie podkusio do jazdy przez k na przeaj? „Krh” na przedwojennej mapie. Krh to Kirhof czyli cmentarz. W tym wypadku cmentarz Nigdzie. eby go odwiedzi, trzeba dobrze wiedzie, e tam jest. Tu nie docieraj przypadkowe osoby. Po kilkuset metrach, lokalizuj cmentarz „na dwunastej”.


Wikszo odwiedzanych dzi nekropolii usana jest nieyczkami z du domieszk adniejszych przedstawicieli tej rodziny - nieyc, o ktrych pisz, e spotka je mona jedynie w grach i w jednym rezerwacie pod Poznaniem. Skoro to taka rzadko, miaem dzi duo szczcia.




CZʦ DRUGA




KATEGORIA: REGION

BORY TUCHOLSKIE  /  DOLINA DOLNEJ WISY  /  GDASK  /  KASZUBY  /  KOCIEWIE  /  KOSMOS  /  MAZURY  /  POWILE  /  SUWALSZCZYZNA  /  WARMIA  /  WYSOCZYZNA ELBLSKA  /  ZIEMIA CHEMISKA  /  ZIEMIA LUBAWSKA  /  UAWY

2009 -

PRZESTRZE I CZAS NA KOLE PRZEMIERZA PAWE BUCZKOWSKI